Koelen met een warmtepomp: hoe goed werkt dat eigenlijk?

Zodra de temperaturen oplopen, komt dezelfde vraag steeds vaker terug: kan een warmtepomp ook koelen? Het korte antwoord is ja, maar wel in beperkte mate.
In deze blog leggen we uit hoe koelen met een warmtepomp precies werkt, waarom het anders werkt dan bijvoorbeeld een airco en wat je er in de praktijk van kunt verwachten. Ook laten we zien waarom juist de combinatie van het koelen met een warmtepomp en simpele maatregelen in huis vaak het grootste verschil maken op warme dagen.
Terug naar de basis: hoe werkt een warmtepomp?
Om goed te begrijpen hoe een warmtepomp kan koelen, helpt het om eerst kort terug te gaan naar de basis van het systeem. Een (lucht-water)warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en gebruikt die om een woning te verwarmen. Zelfs wanneer het buiten koud is, zit er nog voldoende warmte in de lucht om energie uit te halen. Die warmte wordt vervolgens afgegeven aan bijvoorbeeld vloerverwarming of radiatoren.
Wil je uitgebreider lezen hoe een warmtepomp precies werkt? Lees dan hier verder.

Hoe werkt het koelen met een warmtepomp
Bij koelen draait dit proces om. In plaats van warmte naar binnen te halen, voert de warmtepomp warmte uit de woning af naar buiten. Daardoor kan de temperatuur in huis dalen. Dat gebeurt meestal via de vloerverwarming. Door koeler water door de leidingen in de vloer te laten stromen, neemt de vloer warmte op uit de ruimte. Het effect daarvan is subtiel, maar op warme dagen vaak wel merkbaar.
Bij koelen met een warmtepomp wordt het water in de vloer bewust beperkt gekoeld. Meestal ligt die temperatuur rond de 18 graden. Dit is dus niet heel laag. Wanneer het water namelijk te koud wordt, ontstaat er kans op condensvorming op de vloer of leidingen. En dat wil je voorkomen.
Daardoor zit er automatisch een grens aan hoeveel een warmtepomp daadwerkelijk kan koelen. Het systeem haalt vaak wel een paar graden van de binnentemperatuur af, maar kan dus niet koelen naar een temperatuur die een airco wel kan bereiken.
Minder krachtig dan een airco of andere koelsystemen
Een airco is speciaal ontworpen om actief en snel te koelen. Daarbij wordt gewerkt met veel lagere temperaturen en luchtverplaatsing, waardoor ruimtes sneller afkoelen. Een warmtepomp werkt veel subtieler, aangezien deze in de basis ook niet is bedoeld om mee te koelen, maar om te verwarmen. Hierdoor voel je meestal geen koude luchtstromen, maar eerder dat de woning minder snel opwarmt en langer op een comfortabel niveau blijft.
Vooral in goed geïsoleerde woningen met vloerverwarming kan de warmtepomp wel degelijk bijdragen aan een koelere en comfortabelere woning, zeker wanneer warmte zoveel mogelijk buiten wordt gehouden.
Koelen werkt het beste samen met andere maatregelen
Een warmtepomp die koelt is daarom vooral effectief als onderdeel van het totaalplaatje. Oude en simpele maatregelen blijven namelijk minstens zo belangrijk:
- ramen gesloten houden tijdens het warmste moment van de dag;
- gordijnen of zonwering dicht doen aan de zonkant;
- deuren niet onnodig open laten staan;
- ’s avonds en ’s nachts ventileren wanneer het buiten afkoelt.
Conclusie
Koelen met een warmtepomp kan absoluut bijdragen aan een prettigere binnentemperatuur tijdens warme dagen. Maar het is belangrijk om te begrijpen wat het systeem wel en niet doet en dat het in de hoofdlijnen is ontworpen om te verwarmen. Hierdoor koelt de warmtepomp dus wel minder krachtig dan een airco en is het vooral bedoeld om de temperatuur in huis stabieler en comfortabeler te houden. Zeker in goed geïsoleerde woningen kan dat een waardevolle extra functie zijn, zolang de verwachtingen realistisch blijven