Gelekt concept: nieuw EU Electrification Action Plan onderstreept belangrijke rol van warmtepompen in elektrificering
Een gelekte conceptversie van het EU Electrification Action Plan laat zien dat de Europese Commissie elektrificatie steeds nadrukkelijker ziet als sleutel tot een toekomstbestendig energiesysteem. Elektrificatie moet bijdragen aan meer energiezekerheid, een sterkere economie en een kleinere afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen. Het definitieve actieplan wordt naar verwachting op 17 juli gepubliceerd.
Wat is het EU Electrification Action Plan?
Met het Electrification Action Plan wil de Europese Commissie de overgang naar een meer geëlektrificeerd energiesysteem versnellen. Het actieplan richt zich op het wegnemen van belangrijke belemmeringen voor elektrificatie en benoemt beleidsmaatregelen die een kosteneffectieve en goed geïntegreerde overstap naar elektriciteit mogelijk moeten maken. Daarbij blijft de Commissie inzetten op investeringen in schone energie en flexibiliteit binnen het energiesysteem.
Ook het Europees Parlement benadrukt het belang van deze ontwikkeling. Volgens het Parlement is het aandeel hernieuwbare elektriciteit in de Europese Unie de afgelopen tien jaar sterk toegenomen: van 28,6% in 2014 naar 47,5% in 2024. Tegelijkertijd bestaat slechts 23% van het totale uiteindelijke energieverbruik uit elektriciteit. Een verdere elektrificatie van het energieverbruik is volgens het Parlement noodzakelijk om de klimaat- en energiedoelstellingen te behalen, de efficiëntie van het energiesysteem te vergroten en de energiekosten voor consumenten te verlagen.
Doel en achtergrond
Uit de gelekte conceptversie blijkt dat de Europese Commissie de recente geopolitieke ontwikkelingen ziet als extra aanleiding om de elektrificatie van Europa te versnellen. Volgens het 34 pagina's tellende conceptdocument hebben internationale spanningen, waaronder het recente conflict in het Midden-Oosten, opnieuw duidelijk gemaakt hoe afhankelijk Europa nog is van geïmporteerde olie en gas.
Volgens de gelekte conceptversie wil de Commissie een doelstelling opnemen waarbij in 2040 een minimumaandeel van het totale Europese energieverbruik uit elektriciteit bestaat. Wel ontbreekt in de huidige concepttekst nog een concreet percentage. Een snellere elektrificatie betekent volgens het concept onder meer dat het gebruik van fossiele brandstoffen verder wordt teruggedrongen. Daarbij wordt gedacht aan de overstap van benzine- en dieselauto's naar elektrische voertuigen, het vervangen van gasketels door warmtepompen en de elektrificatie van industriële processen door fossiele verwarmingsinstallaties te vervangen door elektrische alternatieven.
Wat wil de Europese Commissie oplossen?
Een belangrijk aandachtspunt in het concept is de huidige prijsverhouding tussen elektriciteit en aardgas. De Commissie wil indicatieve nationale doelstellingen introduceren om de prijsverhouding tussen elektriciteit en aardgas gunstiger te maken. Daardoor moeten elektrische oplossingen, zoals warmtepompen en geëlektrificeerde industriële processen, financieel aantrekkelijker worden.
Bijdrage van de warmtepomp in het EU Electrification Action Plan
Van de dertien voorgestelde acties in het concept zijn meerdere maatregelen specifiek gericht op de verdere opschaling van warmtepompen. De Vereniging Warmtepompen heeft vier belangrijke acties uit het concept uitgelicht:
Action 2: “The Commission will propose a new network code for the seamless integration of heat pumps into the electricity grid.”
Action 5: “As part of the Green VAT initiative the Commission will present an EU framework for Member States to reduce value-added taxes on heat pumps as well as industrial electrification.”
Action 7: “By 2027, the Commission will explore the possibility to introduce a clean heat market mechanism to incentivise rising share of heat pump sales from manufacturers, redirect installers and manufacturers to clean heating and cooling solutions and boost competition, narrowing the upfront costs difference for heat pumps.”
Action 12: “The Commission will create an Electrification Action Plan Alliance of EU and national authorities as well as private actors and associations as well as manufacturers of heat pumps.”
Samengevat
Hoewel de definitieve inhoud van het EU Electrification Action Plan nog kan wijzigen, laat de gelekte conceptversie duidelijk zien welke richting de Europese Commissie op wil. Elektrificering vormt de basis van de voorgestelde aanpak, waarbij warmtepompen een belangrijke rol lijken te krijgen bij de elektrificering van gebouwen en de verdere elektrificering van het energiesysteem.